Onderzoek: Effectieve Micro-organismen (EM) als kuilverbeteraar
Kunnen Effectieve Micro-organismen bijdragen aan een snellere conservering van graskuil en het tegengaan van broei na opening? Dat was de centrale vraag in een onderzoek van ID-Lelystad naar de toepassing van Effectieve Micro-organismen (EM) als kuilverbeteraar.
Waarom is een goede conservering belangrijk?
Bij het inkuilen van gras is een snelle en gecontroleerde conservering belangrijk. Na het inkuilen zetten micro-organismen de aanwezige suikers om in onder andere melkzuur. Hierdoor daalt de pH en ontstaat een milieu waarin ongewenste micro-organismen minder kans krijgen.
Wanneer de conservering onvoldoende verloopt, kunnen ongewenste fermentatieproducten ontstaan, zoals boterzuur en ammoniak. Dit kan leiden tot verlies van droge stof en voederwaarde en kan bovendien invloed hebben op de smakelijkheid van het ruwvoer.
Ook na het openen van een kuil blijft conservering belangrijk. Zodra zuurstof bij het kuilvoer komt, kunnen gisten en schimmels actief worden. Hierdoor kan broei ontstaan en gaat opnieuw droge stof en voederwaarde verloren.
Wat is onderzocht?
Het onderzoek werd uitgevoerd door ID-Lelystad en staat geregistreerd als Rapport ID-Lelystad nr. 2165: “Toepassing van Effectieve Micro-organismen (EM) als kuilverbeteraar”. De onderzoekers waren P.G. van Wikselaar en S.J.W.H. Oude Elferink.
Voor het onderzoek werd Engels raaigras voorgedroogd tot ongeveer 40% droge stof. Vervolgens werden laboratoriumkuilen gemaakt en verschillende behandelingen met elkaar vergeleken.
Daarbij werd onder andere gekeken naar:
- de snelheid waarmee de pH daalde;
- de uiteindelijke pH van de kuil;
- het verlies aan droge stof;
- de vorming van fermentatieproducten;
- en de stabiliteit van de kuil nadat deze aan zuurstof werd blootgesteld.
Er werden graskuilen behandeld met geactiveerde EM-I en met EM Silage. Deze werden vergeleken met onbehandeld graskuil.
Snellere verzuring en lagere pH
Een van de belangrijkste resultaten was dat de met EM behandelde kuilen sneller verzuurden.
Na twee maanden lag de pH van de met EM behandelde kuilen rond 4,3, tegenover 5,9 bij de onbehandelde kuilen. De lagere pH werd vooral verklaard door hogere gehalten aan melkzuur en azijnzuur in de behandelde kuilen.
Een snelle pH-daling is belangrijk voor een goed conserveringsproces. Door de zuurdaling krijgen ongewenste micro-organismen minder kans om zich te ontwikkelen.
Minder verlies van droge stof
Ook het verlies aan droge stof verschilde tussen de behandelde en onbehandelde kuilen.
Na twee maanden was bij de met EM behandelde kuilen ongeveer 2,5% van de droge stof verloren gegaan. Bij de onbehandelde kuilen lag dit verlies rond 4%.
Een lager verlies aan droge stof betekent dat een groter deel van het oorspronkelijke ruwvoer behouden blijft tijdens het conserveringsproces.
Betere stabiliteit na opening
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek was wat er gebeurde nadat het kuilvoer met zuurstof in aanraking kwam.
Na het openen van een kuil kunnen gisten en schimmels actief worden. Deze micro-organismen zetten opnieuw voedingsstoffen om, waarbij warmte ontstaat. Dit proces wordt in de praktijk vaak aangeduid als broei.
De onderzoekers zagen een duidelijk verschil tussen de behandelde en onbehandelde kuilen.
De onbehandelde kuilen begonnen na ongeveer 60 uur blootstelling aan zuurstof op te warmen. Bij de met EM behandelde kuilen werd gedurende de daaropvolgende periode geen vergelijkbare temperatuurstijging waargenomen. In de onderzoeksbeschrijving wordt aangegeven dat zelfs na drie weken geen temperatuurstijging werd vastgesteld bij de behandelde kuilen.
Dit wijst op een betere aerobe stabiliteit van het met EM behandelde kuilvoer.
Welke rol spelen melkzuur en azijnzuur?
De EM-behandeling leidde in het onderzoek tot hogere gehalten aan onder andere melkzuur en azijnzuur.
Melkzuur draagt bij aan een snelle daling van de pH en daarmee aan de conservering van het kuilvoer. Azijnzuur speelt daarnaast een rol bij de stabiliteit van het kuilvoer wanneer het na opening met zuurstof in aanraking komt.
De huidige productinformatie van Agriton over EM Silage sluit hierbij aan: EM Silage bevat zowel homo- als heterofermentatieve melkzuurbacteriën en gisten. De melkzuurbacteriën dragen bij aan de verzuring, terwijl de gevormde zuren en de aanwezige gecultiveerde gisten bijdragen aan de stabiliteit van de kuil.
Wat betekent dit in de praktijk?
De resultaten van dit onderzoek wijzen erop dat de toepassing van EM als kuilverbeteraar verschillende aspecten van het conserveringsproces kan beïnvloeden.
In deze laboratoriumproef zorgde de EM-behandeling voor:
- een snellere verzuring;
- een lagere uiteindelijke pH;
- hogere gehalten aan melkzuur en azijnzuur;
- een lager verlies aan droge stof;
- en een betere stabiliteit bij blootstelling aan zuurstof.
Voor veehouders is vooral die laatste eigenschap interessant. Wanneer kuilvoer na opening stabiel blijft, kan het risico op broei en daarmee samenhangend verlies van droge stof en voederwaarde worden beperkt.
Van onderzoek naar EM Silage®
Het onderzoek vormt een belangrijke onderbouwing voor de toepassing van Effectieve Micro-organismen bij het inkuilen.
Agriton past deze technologie tegenwoordig toe in EM Silage®, een vloeibaar bacteriepreparaat voor gras en maïs. EM Silage® bevat onder andere melkzuurbacteriën en gisten en is bedoeld om de conservering en stabiliteit van kuilvoer te ondersteunen.
De huidige toepassing is gebaseerd op hetzelfde principe: het ondersteunen van het fermentatieproces met geselecteerde micro-organismen, zodat het kuilvoer snel conserveert en na opening stabiel blijft.
Conclusie
Het onderzoek van ID-Lelystad laat zien dat de toepassing van Effectieve Micro-organismen in deze laboratoriumproef een positief effect had op verschillende kenmerken van het conserveringsproces van graskuil.
De met EM behandelde kuilen verzuurden sneller en bereikten een lagere pH dan de onbehandelde kuilen. Ook was het verlies aan droge stof lager. Daarnaast bleken de behandelde kuilen duidelijk stabieler nadat ze aan zuurstof waren blootgesteld.
De resultaten wijzen daarmee op een mogelijk voordeel van EM bij zowel de conservering van kuilvoer als de stabiliteit na opening.
Belangrijk om te weten
Dit onderzoek is uitgevoerd onder laboratoriumomstandigheden met graskuil. De resultaten kunnen daarom niet zonder meer worden vertaald naar iedere praktijksituatie. De kwaliteit van het uitgangsmateriaal, het drogestofgehalte, de manier van inkuilen, de verdichting en de omstandigheden tijdens het uitkuilen hebben allemaal invloed op de uiteindelijke kuilkwaliteit.
Het onderzoek moet daarom worden gezien als een onderbouwing van de werking van EM als kuilverbeteraar, en niet als garantie voor een bepaald resultaat in iedere kuil.
Bron van het onderzoek
Van Wikselaar, P.G. & Oude Elferink, S.J.W.H.
Toepassing van Effectieve Micro-organismen (EM) als kuilverbeteraar.
Rapport ID-Lelystad nr. 2165.
Volledig onderzoek:
